İsrail’de Haredi Protestoları: Zorunlu Askerlik Uygulamasına Tepki Gösterildi, 17 Kişi Gözaltına Alındı

İsrail’in Tel Aviv ve Batı Kudüs şehirlerinde, Ultra-Ortodoks Yahudi topluluğu (Haredi) üyeleri, zorunlu askerlik uygulamasını protesto etmek için sokaklara döküldü. Gösteriler sırasında 17 kişinin gözaltına alındığı bilgisi alındı. Tevrat okulu (Yeşiva) öğrencileri, askerlikten muafiyetlerinin sağlanması için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmaması ve kendilerine gönderilen askerlik celplerine karşı duruş sergilemek amacıyla bir araya geldi.

Tel Aviv’deki Tel Hashomer ve Batı Kudüs’teki askerlik şubeleri önünde toplanan kalabalık, yolları kapatarak ve yere yatarak geçişleri engellemeye çalıştı. Olay yerine intikal eden İsrail polisi, göstericilere sert müdahalelerde bulundu. Resmi açıklamalara göre, Tel Hashomer’de 15, Batı Kudüs’te ise 2 kişi olmak üzere toplamda 17 Haredi gösterici gözaltına alındı.

HAREDİLERİN ASKERLİK DURUMU NEDEN TARTIŞMA KONUSU? 18 yaşını dolduran tüm İsrail vatandaşlarının zorunlu askerlik hizmeti yapması yasalarla belirlenmişken, Haredi topluluğun bu uygulamadan muaf tutulması, uzun bir süredir toplumsal ve siyasi bir kriz haline gelmiş durumda. Sürecin tırmanmasına neden olan önemli gelişmeler arasında, 25 Haziran 2024’te İsrail Yüksek Mahkemesi’nin Haredilerin askerlikten muaf tutulmalarının yasal dayanağının kalmadığına ilişkin verdiği karar yer alıyor. Bu kararın ardından hükümet, askerlik çağrısında bulunması gereken yaklaşık 80 bin Haredi erkeğe celp gönderme kararı aldı.

İsrail ordusu, ülkede askerlikten kaçan veya celp bekleyen birey sayısının 71 bin olduğunu ve bu grubun yüzde 80’inin Haredi topluluğundan oluştuğunu açıkladı.

SİYASİ KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ Haredilerin askerlikten muaf tutulmalarını sağlayacak yeni bir yasanın çıkarılamaması, mevcut koalisyon hükümetinde ciddi bir çatlak yarattı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları, yaşanan gelişmelerin ardından hükümetten istifa ettiklerini duyurdu ve meclis oturumlarına katılmamaya başladılar. Bu durum, İsrail’deki siyasi istikrarsızlığı daha da derinleştirme potansiyeli taşımaktadır.