Sıfır Atık Hareketi kapsamında uygulamaya alınan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, kısa sürede önemli bir geri dönüşüm hacmine ulaştı. Sistemin ulusal entegrasyon sürecinin başlamasının ardından geçen 10 günde 18 milyon 775 bin 861 adet ambalaj toplandı.
AA’nın derlediği bilgilere göre, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde yaygınlaştırılan sistem, 81 il ve 973 ilçede uygulanmaya başladı. Vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği uygulama sayesinde geri dönüşüm sürecinin daha etkin yürütülmesi hedefleniyor.
Her ambalaj için 1 lira teşvik veriliyor
DOA sistemi; plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanmasını, dijital ortamda takip edilmesini ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayan entegre bir yapı olarak hizmet veriyor.
DOA logosu bulunan içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine ya da manuel teslim noktalarına bırakan vatandaşlar, her uygun ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi alabiliyor. Yapılan iade işlemlerinin ardından kazanılan tutar, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılıyor.
Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı ise 10 günlük süreçte 1 milyon 992 bin 6’ya yükseldi.
İşletmeler için ekim sonuna kadar süre
Zorunlu uygulama kapsamında otel, restoran ve kafe işletmelerinin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıt işlemlerini tamamlaması ve birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemesi gerekiyor.
Belirlenen takvim içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde idari işlem uygulanacak.
Kayıt işlemlerini tamamlayan işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar ise yetkilendirilmiş operatörler tarafından düzenli aralıklarla teslim alınarak geri dönüşüm sürecine dahil ediliyor.
Ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı hedefleniyor
Sistem kapsamında geri dönüşüme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılıyor. Toplama, taşıma ve doğrulama süreçlerinin tamamı dijital altyapı üzerinden güvenli ve izlenebilir şekilde gerçekleştiriliyor.
DOA sistemiyle Türkiye’de her yıl piyasaya sunulan yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması ve ülke ekonomisine yıllık 30 milyar liralık katkı sağlanması hedefleniyor.
İlk etapta geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine çıkarılması planlanırken, sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla bu oranın yüzde 80’e yükselmesi amaçlanıyor. Ayrıca uygulamanın 20 ila 30 yıllık süreçte yaklaşık 20 bin kişiye istihdam sağlaması öngörülüyor.
